Wydawca treści Wydawca treści

Obiekty edukacyjne

Duża lesistość, liczne jeziora, związane z nimi bogactwo krajobrazu, urozmaicony świat dzikich zwierząt i roślin oraz obfitość runa leśnego powodują, że pilskie lasy przyciągają turystów z całej Polski.

Na terenie RDLP w Pile zajęcia z zakresu edukacji przyrodniczo-leśnej odbywają się w 5 Regionalnych Ośrodkach Edukacyjnych, 5 Ośrodkach Edukacji Leśnej oraz 10 Punktach Edukacji Leśnej. W ciągu roku w zajęciach edukacyjnych prowadzonych  przez ponad 340 leśników  uczestniczy prawie 50 tysięcy osób.

Osoby zainteresowane poszerzeniem wiedzy na tematy leśne zapraszamy do Regionalnych Ośrodków  Edukacyjnych, w których pod opieką leśników i nauczycieli odbywają się lekcje przyrody. W "leśnych klasach" wyposażonych w pomoce naukowe , pozwalające prowadzić lekcje o tematyce leśnej, ekologicznej i nauki o środowisku, odbywają się zajęcia, w których uczestniczą dzieci z przedszkoli i  uczniowie wszystkich typów szkół.

Nadleśnictwo KruczCentrum Promocji Lasów Państwowych Goraj - Zamek
Nadleśnictwo Złotów – Regionalny Ośrodek Edukacyjny „Zwierzyniec”
Nadleśnictwo Wałcz – Regionalny Ośrodek Edukacyjny „Morzycówka”
Nadleśnictwo Zdrojowa Góra – Regionalny Ośrodek Edukacyjny „Zdrojowa Góra”
Nadleśnictwo Durowo – Regionalny Ośrodek Edukacyjny

Regionalny Osrodek Edukacyjny "Morzycówka"

W lasach Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Pile amatorzy runa leśnego mogą do woli oddawać się swej pasji, turyści piesi i rowerowi mogą przemierzać lasy. Dla wszystkich interesujących się życiem lasu stworzone zostały ścieżki dydaktyczne, których trasy zostały tak wytyczone, aby zwiedzający mogli podpatrzeć przyrodę i zapoznać się z niektórymi aspektami gospodarki leśnej. Ścieżki zostały specjalnie oznakowane i wyposażone w tablice informacyjne oraz miejsca do odpoczynku. Przemierzając te trasy można zobaczyć najciekawsze przyrodniczo miejsca, pomnikowe drzewa oraz chronione gatunki roślin i zwierząt.

Do najatrakcyjniejszych tras edukacyjnych należą:

Trasa rowerowa „Przez lasy powiatu złotowskiego", która znajduje się na terenie pięciu nadleśnictw RDLP w Pile: Lipka, Okonek, Jastrowie, Płytnica i Złotów. Według opinii wielu doświadczonych cyklistów jest to najlepiej zaprojektowana i wykonana leśna ścieżka rowerowa w województwie wielkopolskim. Jej długość wynosi 180 km. Atrakcyjność trasy podnoszą odcinki o podwyższonej trudności urządzone z myślą o rowerzystach dysponujących odpowiednimi umiejętnościami oraz wyczynowym sprzętem. Są to m.in trasy poprowadzone przez pagórkowaty, trudny do pokonania teren doliny rzeki Debrzynki,  można na nich sprawdzić swoje umiejętności w jeździe off road.

W Nadleśnictwie Złotów wytyczono pięć ścieżek dydaktycznych, które znajdują się na terenie przyległego do budynku Nadleśnictwa, parku „Zwierzyniec”:

  • Ścieżka „Leśnictwo” przedstawia zagadnienia związane z gospodarką leśną i pracą leśnika. Na przystankach znajdują się informacje o zasadach zachowania się w lesie, budowie i zagrożeniach lasów, o poszczególnych działach prowadzonej przez leśników gospodarki leśnej, do której należy hodowla, ochrona i użytkowanie lasu.
  • Ścieżka „Botaniczna”  jest ścieżką pieszo-rowerową, która na ponad 20 przystankach, prezentuje podstawowe gatunki rodzimych drzew i krzewów.
  • Ścieżka „Łowiecka” przedstawia podstawowe gatunki zwierząt leśnych, a także umożliwia lepsze zrozumienie zagadnień związanych z prowadzoną przez człowieka gospodarką łowiecką.
  • Ścieżka „Poznawcza” prezentuje ciekawostki ze świata przyrody, przedstawia charakterystykę przyrodniczą parku.
  • Ścieżka „Żabia” omawia zagadnienia związane z małą retencją i bioróżnorodnością bagien i mokradeł.

Przyrodniczo-leśna ścieżka edukacyjna w Nadleśnictwie Zdrojowa Góra o długości 1,3 km znajduje się na szkółce leśnej w Dobrzycy. Wyposażona została w 12 tablic edukacyjnych. Znajduje się tam także przyrodniczo-leśna ścieżka zielonym szlakiem wzdłuż doliny rzeki Głomi na odcinku Dobrzyca – Piła , „zielona szkoła” – wiata do prowadzenia zajęć i miejsce na ognisko oraz część rekreacyjna dla młodszych dzieci.

Edukacja w Dolinie Głomi

Przez teren Nadleśnictwa Zdrojowa Góra prowadzi  także czarny szlak o długości 22 kilometrów. Trasa rozpoczyna się w Pile przy Zalewie Koszyckim, wiedzie do Dobrzycy, Paruszki, kończy się w Głubczynie. Szlak położony na trasie prastarej drogi biegnącej wzdłuż krawędzi rzeki Gwdy. Do ciekawych punktów na trasie wartych uwagi zaliczyć można: najgrubszy wiąz rosnący na terenie Lasów Państwowych, cmentarz leśników usytuowany w środku lasu przy starej alei lipowej oraz miejsce znalezienia skarbu kultury łużyckiej.


Przez lasy Nadleśnictwa Kaczory wiedzie leśna dydaktyczna ścieżka rowerowa "Smok". Jest to trasa  o charakterze przyrodniczo-historycznym. Na 20-kilometrowym odcinku napotykamy bunkry , transzeje i cmentarze wojenne. Można również przejechać fragmentem granicy polsko-niemieckiej z okresu międzywojennego. Na trasie zlokalizowano 12 przystanków. Na końcu ścieżki jest malowniczy, drewniany „Smok” wokół którego, na polanie pod starymi 200 - letnimi dębami, jest miejsce na odpoczynek i rozpalenie ogniska. W pobliżu znajduje się Ośrodek Edukacji Leśnej „Kalinka". Budynek, który jest wyposażony w pomoce naukowe i sprzęt multimedialny, stwarza możliwość prowadzenia lekcji przy wykorzystaniu zdjęć i filmów przyrodniczych, mikroskopów oraz różnego rodzaju eksponatów.


Leśna dydaktyczna ścieżka rowerowa „Dębowa Góra" ma długość 9,5 km. Prowadzi przez masyw Dębowej Góry (192 m n. p. m.) znajdujący się niedaleko Wyrzyska. W całości przebiega przez lasy Nadleśnictwa Kaczory. Na tamtejsze warunki najlepszy jest rower górski, którym można pokonać trasę w ciągu 3 godzin. Na ścieżce przedstawione są zagadnienia historyczne (cmentarze kurhanowe), geologiczne - masyw "Dębowej Góry", przyrodniczo - gospodarcze funkcje lasu i gospodarka rezerwatowa - rezerwat "Zielona Góra" z drzewostanami dębowo-grabowymi zachowanymi niemal w pierwotnej formie.


Leśna dydaktyczna ścieżka rowerowa ,,Kręta” w Nadleśnictwie Kaczory biegnie w lasach Leśnictwa Białośliwie. Długość ścieżki wynosi około 6,5 km. Swój początek ścieżka ma na ulicy Strzeleckiej w Białośliwiu i dalej biegnie drogą leśną wzdłuż torów kolejki wąskotorowej do Kocik Młyna. Następnie skręca i dociera do drogi zwanej Kręta, biegnie w dolinie Strugi Białośliwka i dochodzi do drogi prowadzącej do leśniczówki Białośliwie.


Ścieżka przy Ośrodku Edukacji Leśnej Nadleśnictwa Durowo ma długość  600 metrów, rozmieszczonych jest na niej 35 tablic dydaktycznych, tablica informacyjna z planem ośrodka oraz tablica ”Wskazówki leśnika”. Atrakcją ośrodka jest „rotunda leśna” z paleniskiem mogąca pomieścić kilkudziesięcioosobowe grupy. Mogą się w niej odbywać spotkania, pogadanki, prelekcje wsparte prezentacjami multimedialnymi.


Ścieżka przyrodniczo-leśna w Nadleśnictwie Krucz - trasa ścieżki przebiega przez tereny leśnictw Ciszkowo i Gniewomierz. Ścieżka podzielona jest na dwie części (pętle) – pieszą o długości ok. 6 km, pieszą lub rowerową o długości ok. 15 km. Na całej ścieżce znajduje się 20 przystanków, na których można zapoznać się m.in. z ochroną przyrody, z zachowaniem i ochroną bioróżnorodności lasów, retencją wodną, ochroną lasu, hodowlą lasu, uprawami leśnymi i naturalnym odnowieniem lasu, użytkowaniem lasu, a także miejscami historycznymi. Obie części ścieżki biegną po bardzo urozmaiconym terenie pod względem przyrodniczym, krajobrazowym i turystycznym. W pobliżu trasy  znajdują się trzy duże zbiorniki wodne – zbiornik retencyjny, jezioro Hamrzyskie oraz jezioro Kruteckie. Na początku ścieżki znajduje się sala dydaktyczna z licznymi eksponatami edukacyjnymi, zadaszenie w parku przy siedzibie Nadleśnictwa, leśna klasa pod gołym niebem oraz tablice edukacyjne i eksponaty przybliżające zwiedzającym wiedzę o lesie.


Na terenie Nadleśnictwa Krucz w Leśnictwie Kruczlas znajduje się także ścieżka przyrodniczo – leśna, której trasa przebiega  przez zróżnicowane tereny. Przemierzając jej szlaki można podziwiać różne siedliska leśne, drzewostany w różnej fazie wzrostu, od uprawy leśnej, przez młodnik, drągowinę, drzewostan dojrzewający po drzewostan dojrzały, siedlisko Natury 2000 czy też poletko łowieckie. Ścieżka ma kształt pętli, początek i koniec stanowi wiata edukacyjna. Całkowita długość ścieżki to ok. 3,5 km. Na trasie ścieżki zlokalizowano 13 przystanków wyposażonych w tablice edukacyjne przybliżające tematykę gospodarki leśnej prowadzonej przez leśników.

Ścieżka edukacyjna "Morena Czarnkowska" w Nadleśnictwie Krucz

Na terenie Nadleśnictwa Jastrowie istnieje ponad 12-kilometrowa ścieżka rowerowa „Wokół Jastrowskich Jezior”, która jest wyposażona  w tablice informacyjne, wiaty wypoczynkowe i punkt obserwacyjny. Jest bardzo atrakcyjna krajobrazowo o każdej porze roku. Wzdłuż zachodniego brzegu Jeziora Jastrowskiego Wielkiego zlokalizowano ścieżkę zdrowia i wiatę wypoczynkową. Dodatkowo do dyspozycji odwiedzających oddano promenadę drewnianą łączącą tereny między plażą miejską, a tzw. dziką plażą oraz kładkę z punktem widokowym łączącą szlaki turystyczne z wyspą na jeziorze Jastrowskim Wielkim.

Ścieżka rowerowo-dydaktyczna „Wokół Jastrowskich Jezior"

Na najwyższe wzniesienie w okolicach Jastrowia - „Sosnową Górę” – wiedzie 4,5-kilometrowa ścieżka rowerowa.

Z Jastrowia do rezerwatu „Diabli Skok” przez tereny leśne prowadzi 19-kilometrowa ścieżka rowerowo-piesza, której atrakcyjnymi punktami po drodze są: Gospodarstwo Szkółkarskie „Hajda”, drewniany pomost zbudowany nad torfowiskiem przy rzece Samborka, łąki zasiedlane przez derkacze, stawy, które stanowią miejsca lęgowe dla kurki wodnej, gągołów i łabędzi, żeremia i tamy bobrów oraz  pomniki przyrody - dąb „Hubert” i sosna „Gruba Kaśka”.

Ścieżka rowerowo-piesza „Nad Jeziorem Leśnym” w Nadleśnictwie Okonek, której trasa, o długości 1,6 km, biegnie wokół malowniczo położonego wśród lasów jeziora. Spacer urozmaicają, prócz pięknych widoków, tablice edukacyjne, z treści których można się dowiedzieć sporo o otaczającej przyrodzie oraz  Nadleśnictwie Okonek.


Ścieżka edukacyjno – rekreacyjna przy budynku Nadleśnictwa Lipka, na której  znajduje się 11 stanowisk do ćwiczeń gimnastycznych, przy których ustawione zostały także tablice edukacyjne. Ścieżka tworzy pętlę o łącznej długości 1,5 km, na początku ścieżki zlokalizowano wiatę oraz miejsce postoju dla pojazdów.


Na terenie Nadleśnictwa Trzcianka istnieje ścieżka przyrodniczo-leśna „Nad Bukówką”, położona w pobliżu miejscowości Smolarnia, na obrzeżu Puszczy Drawskiej. Najbardziej atrakcyjny pod względem przyrodniczym fragment ścieżki prowadzi przez park podworski położony na obszarze wyraźnie wykształconego ozu (piaszczystego grzbietu), utworzonego podczas ostatniego zlodowacenia. Rosnący tutaj drzewostan posiada cechy lasu pierwotnego, a długoletnia, choć początkowo nieoficjalna ochrona, nadała parkowi charakter siedliska naturalnego. Rośnie tu wiele okazałych drzew, największy z nich to około 400-letni, pomnikowy dąb szypułkowy „Wojtek”. Oprócz dębów rosną tu ponad 200-letnie okazy sosny, klony, jawory i lipy. Osobliwością dendrologiczną jest olsza czarna z trzema konarami zrośniętymi z jaworem.


Ścieżka dydaktyczna „ Sosnowym Szlakiem” w Nadleśnictwie Wronki - nazwa ścieżki pochodzi od sosen – drzew charakterystycznych dla wronieckich borów dominujących w Puszczy Noteckiej. Ścieżka składa się z dwóch części o łącznej długości 5,1 km. Na trasie można spotkać tablic z zakresu ochrony przeciwpożarowej, ochrony lasu, ochrony przyrody. Znajdują się na niej również tablice opisujące florę i faunę Puszczy Noteckiej. Przy ścieżce stoi także malownicza martwa sosna, licząca ponad 160 lat – daje ona wyobrażenie o tym, jakie rozmiary może osiągnąć ten gatunek w warunkach puszczańskich. Na jednym z przystanków znajduje się figurka „ Matki Boskiej Puszczańskiej” – miejsce duchowej zadumy.


Leśna ścieżka przyrodniczo-edukacyjna ,,Dziewanna” w Nadleśnictwie Potrzebowice o długości 1,8 km zlokalizowana jest na terenie Leśnictwa Dziewanna. W pierwszej części trasy rozmieszczonych jest 26, a na drugiej 11 tablic informacyjnych, zapoznających uczestników wycieczek z licznie występującymi tu gatunkami flory i fauny oraz rolą leśnika jako gospodarza lasu. Druga część ścieżki prowadzi przez zabytkowy park podworski z wieloma interesującymi gatunkami roślin.


Ścieżka pieszo-rowerowa "Brzegiem Człopskich Jezior" rozpoczyna się przy Centrum Informacji Turystycznej w Człopie i biegnie przez obszary leśne Nadleśnictwa Człopa. Na trasie można podziwiać m. in. malowniczo położone jeziora i dolinę rzeki Cieszynki, ślady średniowiecznego grodziska stożkowego oraz rezerwat „Stary Załom” chroniący stanowisko rzadkiej turzycy „ptasie łapki”. Ciekawie położona ścieżka liczy 18 kilometrów, znajduje się na niej 11 przystanków.

Ścieżka pieszo-rowerowa "Brzegiem Człopskich Jezior"

Ścieżka przyrodniczo-leśna w Nadleśnictwie Wałcz ma długość 3 km, znajduje się na niej 16 przystanków z tablicami tematycznymi, aktywni turyści znajdą przystanek z  przyrządami  służącymi  do wykonania  prostych ćwiczeń sportowych. Podczas spaceru przez bukowy i dębowy las turyści mogą zapoznać się z gatunkami drzew i krzewów, charakterystyką zwierząt zamieszkujących te tereny.


Ścieżka rowerowa „Mirosławieckie Lasy” długości ok. 22 km przebiega przez lasy, których charakterystyka przyrodnicza jest reprezentatywna dla lasów Nadleśnictwa Mirosławiec, znajdują się na niej obiekty chronione wyjątkowo cenne ze względu na swoje walory przyrodnicze. Wzdłuż ścieżki rozmieszczono kilkanaście tablic edukacyjnych zawierających informacje z zakresu ekologii i zachowania się na terenach leśnych.


W Nadleśnictwie Kalisz Pomorski znajduje się leśna ścieżka dydaktyczna „Leśne wzgórza” biegnąca przez kompleks leśny przylegający do miasta. Ścieżka składa się z pętli o długości 2,6 km. Trasa ścieżki została dostosowana do ruchu pieszego i rowerowego. Wzdłuż trasy rozmieszczono 31 plansz edukacyjnych prezentujących zagadnienia ochrony lasu, ochrony przyrody, funkcjonowania biocenoz, oraz inne tematy związane z lasem. Przy trasie znajduje się zrekonstruowany kamień szlifierski, który przed 1945 r. był symbolem lokalnej tradycji szlifowania języków kłamcom i nakłaniania ich w ten sposób do mówienia prawdy.


Na terenie Nadleśnictwa Sarbia znajdują się trzy ścieżki edukacyjne:

  • Ścieżka ,,Stary las uczy nas” o długości 800 metrów, położona  jest w zabytkowym ponad 250-letnim parku wokół siedziby nadleśnictwa.  Na trasie tej ścieżki można poznać gatunki drzew, dowiedzieć się  co to jest pomnik przyrody, jakie znaczenie dla przyrody ma woda oraz co to jest recykling.
  • Ścieżka ,,Leśnik gospodarzem lasu” jest to trasa w formie pętli  o długości 5 km, która opowiada o pracy leśników. Z tablic edukacyjnych można się dowiedzieć  co to jest trzebież, jak odnaleźć się w lesie, jak wygląda odbiórka drewna.
  • Ścieżka ,, Śladami wilka” ma długość około 60 km, przebiega przez rozległy obszar Nadleśnictwa Sarbia. Na trasie tej ścieżki znajdują się informacje o tym, czym zajmuje się leśniczy szkółkarz, nt. legendy o ,,Białej Damie”oraz jak leśnicy dbają o zwierzynę.